ئاڵۆزییەکانی کەرتی وەرزش لە هەرێمی کوردستان،
ڕاپۆرت:ئهحمد یوسف حمدعلی- سابات سپۆرت
کێشە و ئاستەنگەکانی بەردەم وەرزش لە هەرێمی کوردستان دەروازە وەرزش وەک بەشێکی گرنگ لە ڕۆشنبیری و تەندروستی گشتی، و ئامرازێک بۆ دروستکردنی ناوبانگ بۆ گەلان ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێت. لە هەرێمی کوردستاندا، سەرڕای بوونی ئارەزوویەکی زۆر لەلایەن گەنجان و بوونی بەهرەمەندی زۆر لە بوارە جیاوازەکاندا، سێکتەری وەرزش بەدەست زنجیرەیەک کێشەی بنەڕەتییەوە دەنواڵێت کە ڕێگای لە گەشەکردنی سەردەمیانەی گرتووە. کێشە سەرەکییەکانی وەرزش لە کوردستان
کێشە و ئاستەنگەکانی بەردەم وەرزش لە هەرێمی کوردستان دەروازە وەرزش وەک بەشێکی گرنگ لە ڕۆشنبیری و تەندروستی گشتی، و ئامرازێک بۆ دروستکردنی ناوبانگ بۆ گەلان ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێت. لە هەرێمی کوردستاندا، سەرڕای بوونی ئارەزوویەکی زۆر لەلایەن گەنجان و بوونی بەهرەمەندی زۆر لە بوارە جیاوازەکاندا، سێکتەری وەرزش بەدەست زنجیرەیەک کێشەی بنەڕەتییەوە دەنواڵێت کە ڕێگای لە گەشەکردنی سەردەمیانەی گرتووە. کێشە سەرەکییەکانی وەرزش لە کوردستان
۱. کەمی و خراپی ژێرخانی وەرزشی * کەمی یاریگا و هۆڵی ستاندارد: زۆربەی شارهكانی كوردستان بەدەست کەمیی یاریگای پێوانەیی و هۆڵە سەرپۆشراوەکانەوە دەیبینن. * نەبوونی چاککردنەوە (Maintenance): ئەو شوێنانەشی کە هەن، بەهۆی نەبوونی چاککردنەوەی بەردەوام و خزمەتگوزاری پێویست، زوو پەکیاڕ دەکەوێت و ناگەنە ئاستی پێوەرە نێودەوڵەتییەکان.
۲. ئاستەنگی دارایی و نەبوونی سپۆنسەریی پیشەگەرانە * پشتبەستنی تەواو بە حکومەت: زۆربەی یانە و فیدراسیۆنەکان تا ئێستاش چاوەڕێی هاوکاری یان بودجەی حکومەتن، لە کاتێکدا لە جیهاندا وەرزش بووەتە پیشەسازی. * نەبوونی وەبەرهێنانی کەرتی تایبەت: کەرتی تایبەت و کۆمپانیا گەورەکان بەهۆی نەبوونی یاسای ڕوون بۆ دەستکەوتی باج یان ڕیکلام، کەمتر ئامادەن وەبەرهێنان لە خول و یانە وەرزشییەکاندا بکەن.
۳. تێکەڵبوونی سیاست لەگەڵ وەرزش * کۆنتڕۆڵکردنی یانەکان: زۆرێک لە یانە سەرەکییەکانی کوردستان بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەلایەن حزب و لایەنە سیاسییەکانەوە ئیدارە دەدرێن یان دارایی دەکرێن. * کاریگەری لەسەر بڕیاردان: ئەم پاشخانە سیاسییە بووەتە هۆی ئەوەی بڕیارە وەرزشییەکان و هەڵبژاردنی ئیدارەی یانەکان لەسەر بنەمای لێهاتوویی نەبێت، بەڵکو لەسەر بنەمای ملکەچیی سیاسی بێت.
٤. فەرامۆشکردنی یارییە سەربەخۆکان (ئۆڵۆمپییەکان) * قۆرخکاریی تۆپی پێ: زۆربەی گرنگیپێدان و بودجە تەرخانکراوەکان بۆ یاریی تۆپی پێ دەچێت، لە کاتێکدا یارییەکانی وەک مەلەوانی، گۆڕەپان و مەیدان، جودۆ، زۆرانبازی و باسکە پەراوێز خستراون. * نەبوونی پێگەیەی گونجاو برای کچانی وەرزشوان: بەهۆی کلتور و کەمی هاوکارییەکان، وەرزشی کچان و ئافرەتان لە ئاستی ئارەزووی گەنجاندا گەشەی نەکردووە.
٥. نەبوونی ئەکادیمیا و گرنگینەدان بە تەمەنە جیاوازەکان * فەرامۆشکردنی ئاستی بنەڕەت (Grassroots): گرنگیدان بە تەمەنە بچووکەکان (نەوجەوانان و لاوان) لە زۆربەی یانەکاندا لە ئاستێکی زۆر نزمدایە. * کەمی ڕاهێنەری باوەڕپێکراو: نەبوونی خولی ڕاهێنەرایەتی نێودەوڵەتی و نوێکردنەوەی زانیارییەکانی ڕاهێنەران بەپێی زانستی هاوچەرخی وەرزش.
٦. کێشەی دانپێدانانی نێودەوڵەتی * سەربەخۆیی فیدراسیۆنەکان: بەهۆی دۆخی سیاسی و نەبوونی دانپێدانانی نێودەوڵەتی ڕاستەوخۆ بۆ هەرێم، وەرزشوانانی کوردستان زۆرجار ناچارن لە ڕێگەی فیدراسیۆنەکانی عێراقەوە بەشداری لە پاڵەوانێتییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکاندا بکەن، کە ئەمەش زۆرجار ڕێگری کارگێڕی و سیاسی دروست دەکات.
پێشنیار و چارەسەرە پێشنیارکراوەکان
۱. دەرکردنی یاسای وەرزش: دانانی یاسایەکی هاوچەرخ کە وەبەرهێنانی کەرتی تایبەت لە وەرزشدا ئاسان بکارێت و داشکاندنی باج بۆ ئەو کۆمپانیایانە بکات کە سپۆنسەری وەرزش دەکەن.
۲. دوورخستنەوەی سیاست لە یانەکان: جیاکردنەوەی تەواوی ئیدارەی یانەکان لە لایەنە سیاسییەکان و سپاردنیان بە کەسانی پسپۆڕ و ئەکادیمی.
۳. دروستکردنی ئەکادیمیای وەرزشی: گرنگیدان بە دروستکردنی ئەکادیمیای زانستی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەمەندە بچووکەکان
٤. دابەشکردنی دادپەروەرانەی بودجە: دابینکردنی پشتگیری دارایی بەسەر هەموو یارییە جیاوازەکاندا، نەک تەنها تۆپی پێ.
٥. پەرەپێدانی ژێرخان: نۆژەنکردنەوەی یاریگاکان و دروستکردنی سەنتەری وەرزشیی نوێ بەپێی ستانداردە جیهانییەکان.
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق